Δευτέρα, 21 Μαΐου 2012

Σκεψεις πανω στο θεμα της Νεοελληνικης Γλωσσας

Και να που ξεκινησαν οι πανελλαδικες εξετασεις και δεν το ηξερα. Πως δεν ακουσα τις γκιλοτινες της Βαστιλλης να ηχουν? Θα μου ξεφυγε μαλλον μεσα στον αχο των πολιτικων δηλωσεων εν οψει εκλογων.

Για την αρχαια ελληνικη τεχνη λοιπον το κειμενο των εξετασεων δια χειρος Αρβελερ. Χαιρομαι που τουλαχιστον σαν χωρα ξεμπλεξαμε με τον Παπανουτσο που για χρονα ολοκληρα περισσοτεροι μαθητες διαβασαν τα γραπτα λογω εξετασεων παρα για οποιονδηποτε αλλο λογο (κυριως ας πουμε για το περιεχομενο τους).

Και φυσικα ενα ξινισμα διαπερασε το προσωπο μου διοτι ειδα οτι το υπουργειο παιδειας και οι εξεταστικες επιτροπες ουδεποτε θελησαν να απαγκιστρωθουν απο λογικες και αποψεις που εχουν χαντακωσει για χρονια ολοκληρα αυτη την χωρα και που ματαια προσπαθουμε να διωξουμε απο την πλατη μας, την πλατη του καραγκιοζη εννοω. Και αυτο διοτι η κυρια Αρβελερ αποτελει διανοητικο κομματι μιας νεοελληνικης επικρατουσας αποψης για το τι ηταν οι αρχαιοι ελληνες και ποια ηταν η τεχνη τους. Ειναι και αυτη ενα μερος λογιων και σοφων ανθρωπων του επισημου νεολληνικου κρατους που γαλουχει επι δεκαετιες τα παιδια του με ιστοριες και παραμυθια σχετικα με την πολιτιστικη τους κουλτουρα που χανεται στην απαρχη της ιστοριας.

Και φυσικα αυτο δεν θα χρειαζοταν ιδιαιτερη μνεια, στα πλαισια που η ερμηνεια της ιστοριας καθως και της τεχνης των λαων και των εποχων περιεχει αναποφευκτα υποκειμενικα στοιχεια τα οποια υπαρχουν ετσι και αλλιως στο μυαλο του ερμηνευτη. Αλλα η παντελης απουσια αποστασης και προοπτικης απο γεγονοτα και πρακτικες που υπηρξαν αιωνες πισω στην ιστορια καταντα εκνευριστικη και σε κανει να αναρωτιεσαι αν υπαρχει δολος πισω απο ολη αυτη την κατασταση.

Γιατι αγαπητε μου αναγνωστη ειναι αδυνατο να ξεκινας να αναλυεις τον βιο και την πολιτεια των αρχαιων ελληνων χωρις να μπορεις να κρατησεις μια σχετικη αποσταση απο τα βιωματα, τα ηθη, τα εθιμα και τις συνηθειες που εχεις εσυ ως ανθρωπος ο οποιος ζεις στον 21 αιωνα. Λεω αυτο που ειναι αυτονοητο, οτι δεν μπορεις να κρινεις τιποτα αντικειμενικα για μια πολιτεια που ακμασε αιωνες πριν βασει των ηθων και των πρακτικων που εχεις εσυ συνηθισει να κανεις αποδεκτα.

Και εκει ξεκινα ο παραλογισμος και η παρακρουση τους συγχρονου νεοελληνικου κρατους, παραλογισμος και παρακρουση που περνα και στις επομενες γενιες μεσω του σχολειου. Και αυτη η τρελα συνεχιζεται ες αει.

Και για να επιστρεψω στο κειμενο της Αρβελερ στις εξετασεις της Νεοελληνικης Γλωσσας καπου αναφερεται το εξης: "το ελληνικό πλαστικό κατόρθωμα δηλώνει την επίμονη και έλλογη προσπάθεια του καλλιτέχνη να δαμάσει το πάθος και τη μοίρα με τα έργα του νου και της καρδιάς, αυτά που φέρνουν τον άνθρωπο όλο και πιο κοντά στο Θεό, αυτά που τον οδηγούν δίπλα στο συνάνθρωπο."

Λες και λοιπον ολη η τεχνη των αρχαιων εγινε για να υπηρετησει το δικο μας ιδανικο για επαφη με τον Θεο και τον ανθρωπο. Και μαλιστα οι αρχαιοι το επιδιωκαν αυτο με παθος, επιμονη και ελλογη προσπαθεια. Δηλαδη με αλλα λογια αγαπητε αναγνωστη οι αρχαιοι, στην εκφραση τους μεσω της τεχνης προσπαθουν να προσεγγισουν τον Θεο και να βρουν ειρηνικους τροπους συνυπαρξης.

 Αν φτασεις την λογικη αυτη στο βεβαιο συμπερασμα της θα πρεπει να καταληξεις οτι τελικα οι αρχαιοι ελληνες ειχαν την ιδια ηθικη και την ιδια αντιληψη ζωης με εμας τους χριστιανους. Με αλλα λογια εναν σκοπο περα απο τα εγκοσμια, στον παραδεισο, μια εξωκοσμικη ηθικη που συμφωνει με τις εντολες ενος θεου πατερα, και επισης την συναισθηση και συνειδητη προσπαθεια της καλης γειτονιας με τους υπολοιπους.

Δηλαδη οι αρχαιοι ελληνες ειχαν τον σπορο του χριστιανισμου, την βασικη διδασκαλια και την ηθικη τους πριν ακομα εμφανιστει ο χριστιανισμος ιστορικα στην ευρωπη.

Φυσικα με αυτη την λογικη, και αν εχεις ματια ανοιχτα να δεις και νου ανοιχτο να καταλαβεις, συγκρουονται ενα σωρο γεγονοτα ιστορικα, φιλοσοφικα και καλλιτεχνικα τα οποια δεν γινεται να παραβλεψεις. Αφενος ειναι φανερο οτι οι αρχαιοι ελληνες δεν ειχαν καμια σχεση με την χριστιανικη ηθικη οπως την κατανοουμε σημερα (αγαπη για ολους, αγαπη στον συνανθρωπο, σωτηρια, μεταθανατον ζωη κλπ) και αφετερου δεν θα πρεπει να παραβλεψουμε οτι αυτο με το οποιο ειχαν αντικαταστησει τον θεο πατερα ηταν αντανακλασεις του δικου τους προσωπου και της δικης τους εγκοσμιας ζωης.

Πως αλλιως θα μπορουσε να ερμηνευτει το γεγονος οτι στην τεχνη τους οι ελληνες εδιναν στους θεους τους ανθρωπινες μορφες, και οι θεικες βουλες ηταν κατα βαση αντιληπτες η εστω εν δυναμει κατανοητες απο τους θνητους? Η το γεγονος οτι οι θεοι ειχαν ελαττωματα παρα πολυ ανθρωπινα? Οι θεικες βουλες ηταν πολλες φορες παραλογες η ακατανοητες με την λογικη αλλα κανενας ιερος κανονας δεν υπηρχε που να διατυμπανιζει a priori οτι "αγνωσται αι βουλαι του κυριου".

Ειναι γεγονος οτι η μονη πραγματικη ερμηνεια που μπορει να δωθει στην τεχνη των αρχαιων ελληνων ειναι το οτι πρωτοι αυτοι (και εστιαζεται και η μεγαλη συνεισφορα τους στον πολιτισμο των ανθρωπων) εστρεψαν τα ματια απο τον ουρανο στον ανθρωπο. Στα ανθρωπινα παθη, στον ανθρωπινο αγωνα, και στην ανθρωπινη ζωη.

Οπως λεει και ο Νιτσε τοση ηταν η καταφαση τους για τον ανθρωπινο εγκοσμιο βιο που εφτιαξαν τους θεους τους να ζουν ζωη ανθρωπινη. Οι θεοι τους ερωτοτροπουσαν, απατουσαν, εκαναν παιδια, θυμωναν, δεχονταν τιμες και εξευμενιζονταν. Δεν ειχαν καποιο χαρακτηριστικο που με συγχρονα θεολογικα κριτηρια θα μπορουσε να αποδωθει σαν χαρακτηριστικο σε εναν χριστιανικο, καλοκαγαθο και δικαιο θεο.


(συνεχιζεται σε επομενη αναρτηση)


3 σχόλια:

.christina είπε...

Πολύ όμορφο θέμα. Και μεταξύ μας και εγώ χάρηκα που δεν βάλανε κείμενο του Παπανούτσου -πάλι! Αν και με κοροϊδεύει ο καθηγητής της έκθεσης όταν του γκρινιάζω για τον Παπανούτσο! :Ρ
Πάντως εάν θες τη γνώμη μου, δεν θα πήγαινα το θέμα της τέχνης και της διαχρονικότητάς της απαραίτητα στο Χριστιανισμό ή μονάχα στο κομμάτι της θρησκείας. Ακόμη και αν κάποιος είναι άθρησκος μπορεί να βιώσει την ουσία των τεχνών. Απλά όσον αφορά τους αρχαίους, κατά βάση ήταν όλοι θρησκευόμενοι. Όμως με τα σημερινά δεδομένα, υπάρχουν πάμπολλοι που δεν ασπάζονται κάποιο θρησκευτικό δόγμα, όμως η τέχνη και τα μηνύματά της τους αγγίζουν βαθύτατα.
Καλό βράδυ!

Ἅ λ ς είπε...

Κι όμως ισχυει. Όσο είμαι στη σχολή και διδασκομαι τραγωδιες, επη, κωμωδιες και όλα τα λοιπά ΠΑΝΤΑ υπάρχει ένα σχόλιο από τους αρχαιο αλλά και πιο συγχρονους γραμματικούς που λένε πως με το τάδε έργο που μέσα του φαίνονται επιδράσεις από την τάδε θρησκευτικη γιορτη (ελευσινια π.χ) φαίνεται πως ο ποιητης προσπαθει να διδάξει ότι σκοπος του ανθρωπου είναι να φτασει στον θεό αλλά και πιο κοντα στο συνανθρωπο.
Οποτε αν καταλαβα καλά, μάλλον θα διαφωνησω μαζι σου !

φιλί!!

Μαρία Νι είπε...

εγώ θα σχολιάσω στην επόμενη ανάρτηση...προς το παρών, πολλά φιλιά.