Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012

Ξανα ο Μαλρω

Και επειδη νομιζω οτι ειναι επικαιρος απο ποτε και τα λογια του δειχνουν οτι αυτος ο επιφανης ανθρωπος της διανοησης ειχε καταλαβει ποιο ειναι το χρεος καθε λαου που σεβεται τον εαυτο του, ποσο μαλλον ενος λαου που καυχιεται οτι γεννησε το πνευμα και την δημοκρατια, δημοσιευω ξανα τα λογια του Μαλρω που ειχα δημοσιευσει σε μια παλαιοτερη αναρτηση μου. Ελπιζω στα λογια του να βρειτε το κουραγιο και το σθενος που μας χρειαζονται τοσο πολυ αυτες τις στιγμες. Σχεδον ποιητικος ο Μαλρω κανει την καρδια μου να τρεμει. Παιδεια και θαρρος λοιπον!



«Παιδεία και θάρρος».*

“Για άλλη μια φορά, η ελληνική νύχτα μας αποκαλύπτει τους αστερισμούς που κοιτούσε ο φρουρός του Άργους καθώς περίμενε το σήμα για την πτώση της Τροίας, ο Σοφοκλής όταν έγραφε την Αντιγόνη — και ο Περικλής όταν σιγούσαν τα εργοτάξια του Παρθενώνα…

Για πρώτη φορά όμως ξεπροβάλλει μπροστά μας, μέσα από τούτη τη χιλιόχρονη νύχτα, το σύμβολο της Δύσης. Σε λίγο όλα αυτά θα είναι καθημερινό θέαμα, ενώ η νύχτα αυτή δεν θα ξανάρθει ποτέ. Μπροστά στο πνεύμα σου που αποσπάστηκε από τη νύχτα της γης, χαιρέτισε, λαέ της Αθήνας, την άσβεστη φωνή που υψώθηκε εδώ κι από τότε στοιχειώνει τη μνήμη των ανθρώπων:

«Όλα τα πράγματα είναι προορισμένα να παρακμάσουν, μακάρι όμως να μπορούσατε να πείτε για μας, μελλοντικοί αιώνες, ότι φτιάξαμε την πιο ξακουστή και την πιο ευτυχισμένη πόλη του κόσμου…»

Αυτή η έκκληση του Περικλή θα ήταν ακατανόητη στη μεθυσμένη από αιωνιότητα Ανατολή που απειλούσε την Ελλάδα. Και στη Σπάρτη ακόμα, κανείς δεν είχε, ως τότε, απευθυνθεί στο μέλλον. Πολλοί αιώνες την άκουσαν, αλλά απόψε τα λόγια του θα ακουστούν από την Αμερική ως την Ιαπωνία. Ο πρώτος παγκόσμιος πολιτισμός άρχισε.

Μέσω αυτού του πολιτισμού και προς δόξαν του φωταγωγείται η Ακρόπολη, η οποία καλείται να απαντήσει σε ερωτήματα που κανείς άλλος πολιτισμός δεν έθεσε.

Το πνεύμα της Ελλάδας εμφανίστηκε αρκετές φορές στον κόσμο, δεν ήταν όμως πάντοτε το ίδιο. Ήταν λαμπρό στην Αναγέννηση, πόσο μάλλον που η Αναγέννηση πολύ λίγο γνώριζε την Ασία· είναι λαμπρό και συνταρακτικό σήμερα, που γνωρίζουμε την Ασία. Σε λίγο καιρό, θεάματα όπως αυτό θα ζωντανέψουν τα μνημεία της Αιγύπτου και της Ινδίας, θα δώσουν φωνή στα φαντάσματα όλων των στοιχειωμένων τόπων.

Η Ακρόπολη όμως είναι ο μοναδικός τόπος του κόσμου που κατοικείται ταυτόχρονα από το πνεύμα και από το θάρρος.

Απέναντι στην αρχαία Ανατολή, ξέρουμε σήμερα ότι η Ελλάδα δημιούργησε έναν τύπο ανθρώπου που δεν είχε υπάρξει ποτέ ως τότε.

Η δόξα του Περικλή —του ανθρώπου αλλά και του μύθου που συνδέεται με το όνομά του— είναι ότι υπήρξε ο μεγαλύτερος υπηρέτης της πόλης και ταυτόχρονα φιλόσοφος και καλλιτέχνης· ο Αισχύλος και ο Σοφοκλής δεν θα μας συγκινούσαν με τον ίδιο τρόπο αν δεν ξέραμε ότι ήταν πολεμιστές.

Για τον κόσμο η Ελλάδα είναι πάντα η σκεπτόμενη Αθηνά που ακουμπάει στο δόρυ της. Και ποτέ πριν από αυτήν η τέχνη δεν είχε συνενώσει το δόρυ με τη σκέψη.

Δεν θα πάψουμε ποτέ να το διακηρύσσουμε: ό,τι σημαίνει για μας η τόσο συγκεχυμένη λέξη παιδεία —το σύνολο των έργων της τέχνης και του πνεύματος— η Ελλάδα το μετέτρεψε, προς δόξαν της, σε μείζον μέσον διαπαιδαγώγησης του ανθρώπου.

Είναι ο πρώτος πολιτισμός χωρίς ιερό βιβλίο, όπου η λέξη ευφυΐα σήμαινε να θέτεις ερωτήματα. Ερωτήματα που έμελλε να γεννήσουν την κατάκτηση του κόσμου από το πνεύμα, της μοίρας από την τραγωδία, του θείου από την τέχνη και τον άνθρωπο.

Σε λίγο, η αρχαία Ελλάδα θα σας πει:

«Αναζήτησα την αλήθεια και βρήκα τη δικαιοσύνη και την ελευθερία.

Επινόησα την ανεξαρτησία της τέχνης και του πνεύματος.

Αναβίβασα τον άνθρωπο και τον έθεσα αντιμέτωπο με τους θεούς του, τον άνθρωπο που είχε σκύψει το κεφάλι παντού εδώ και τέσσερις χιλιετίες.

Και την ίδια στιγμή τον έβαλα να αναμετρηθεί με τον δυνάστη».

Είναι μια γλώσσα απλή αλλά αθάνατη που την ακούμε ακόμα. Αυτή η γλώσσα ξεχάστηκε για πολλούς αιώνες και απειλήθηκε κάθε φορά που την ξανάβρισκαν οι άνθρωποι.

Ίσως ποτέ να μην ήταν πιο αναγκαία.

Το μείζον πολιτικό πρόβλημα της εποχής μας είναι να συμφιλιώσουμε την κοινωνική δικαιοσύνη με την ελευθερία· το μείζον πνευματικό πρόβλημα, να κάνουμε τα μεγάλα έργα προσιτά σε όσο γίνεται μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων.

Και ο σημερινός πολιτισμός, όπως εκείνος της αρχαίας Ελλάδας, είναι ένας πολιτισμός που θέτει ερωτήματα. Δεν βρήκε όμως ακόμα τον υποδειγματικό τύπο ανθρώπου, έστω εφήμερο ή ιδεατό, και χωρίς αυτόν κανένας πολιτισμός δεν παίρνει σαφή μορφή.

Οι αμφιταλαντευόμενοι κολοσσοί που κυριαρχούν στον κόσμο μας φαίνονται πως μόλις υποψιάζονται ότι ο σπουδαιότερος στόχος ενός μεγάλου πολιτισμού δεν είναι μόνο η δύναμη, αλλά και μια ξεκάθαρη συνείδηση του τι περιμένει ο πολιτισμός από τον άνθρωπο, η ανίκητη ψυχή της Αθήνας που, έστω και υποταγμένη, καταδίωκε τον Αλέξανδρο στις ερήμους της Ασίας: «Πόσος μόχθος, Αθηναίοι, για να αξίζουμε τον έπαινό σας!»

Ο σημερινός άνθρωπος ανήκει σε όλους εκείνους που θα προσπαθήσουν μαζί να τον δημιουργήσουν· το πνεύμα δεν γνωρίζει μικρά έθνη, γνωρίζει μόνο αδελφά έθνη.

Η Ελλάδα, όπως και η Γαλλία, δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλη για όλους τους ανθρώπους, και μια κρυφή Ελλάδα υπάρχει στην καρδιά όλων των ανθρώπων της Δύσης. Παλιά έθνη του πνεύματος, το θέμα δεν είναι να επαναπαυθούμε στο παρελθόν μας, αλλά να επινοήσουμε το μέλλον που το παρελθόν απαιτεί από μας.

Στο κατώφλι της εποχής του ατόμου, για μια ακόμα φορά, ο άνθρωπος χρειάζεται να διαπαιδαγωγηθεί από το πνεύμα.

Και ολόκληρη η νεολαία της Δύσης χρειάζεται να θυμάται πως, όταν συνέβη αυτό για πρώτη φορά, ο άνθρωπος έθεσε στην υπηρεσία του πνεύματος τα δόρατα που αναχαίτισαν τον Ξέρξη.

Στους εκπροσώπους της γαλλικής νεολαίας που με ρώτησαν ποιο θα μπορούσε να είναι το σύνθημά της, απάντησα: «Παιδεία και θάρρος». Εύχομαι αυτό το σύνθημα, που το δανείστηκα απ’ τους Έλληνες, να γίνει κοινό για τους δύο λαούς μας.

Και αυτή την ώρα όπου η Ελλάδα αναζητεί τη μοίρα της και την αλήθεια της, σε σας, περισσότερο από μένα, εναπόκειται να το δώσετε στον κόσμο.

Γιατί η παιδεία δεν κληρονομείται, κατακτάται. Και κατακτάται με πολλούς τρόπους, που ο καθένας τους ταιριάζει σε όσους τον επινόησαν.

Από δω και πέρα στους λαούς θα απευθύνεται η γλώσσα της Ελλάδας. Αυτή την εβδομάδα την εικόνα της Ακρόπολης θα τη δουν περισσότεροι θεατές από όσους την είδαν μέσα σε δύο χιλιάδες χρόνια. Αυτά τα εκατομμύρια ανθρώπων δεν θα ακούσουν τη γλώσσα που άκουγαν οι αρχιερείς της Ρώμης ή οι άρχοντες των Βερσαλλιών· και ίσως να μην την ακούσουν καθόλου, εκτός και αν ο ελληνικός λαός αναγνωρίσει σ’ αυτήν τη βαθύτερη συνέχειά του — αν οι μεγάλες νεκρές πόλεις αντηχήσουν από τη φωνή του ζωντανού έθνους.

Μιλώ για το ζωντανό ελληνικό έθνος, για τον λαό στον οποίο απευθύνεται η ακρόπολη πριν απευθυνθεί σε όλους τους άλλους, που αφιερώνει όμως στο μέλλον του όλες τις ενσαρκώσεις του πνεύματός της που φώτισαν διαδοχικά τη Δύση: τον προμηθεϊκό κόσμο των Δελφών και τον ολύμπιο κόσμο της Αθήνας, τον χριστιανικό κόσμο του Βυζαντίου — τέλος, μέσα σε τόσα χρόνια φανατισμού, τον μοναδικό φανατισμό της ελευθερίας.

Ο λαός ωστόσο «που αγαπάει τη ζωή ακόμα κι όταν γίνεται οδύνη», είναι ταυτόχρονα εκείνος που έψαλλε στην Αγία Σοφιά κι εκείνος που άκουγε με δέος την κραυγή του Οιδίποδα στους πρόποδες αυτού του λόφου, κραυγή που επρόκειτο να διαπεράσει τους αιώνες.

Λαός της ελευθερίας, είναι εκείνος για τον οποίο η αντίσταση είναι παράδοση αιώνων, εκείνος του οποίου η νεώτερη ιστορία είναι ένας ανεξάντλητος αγώνας για την Ανεξαρτησία — ο μόνος λαός που γιορτάζει την επέτειο του ΟΧΙ. Αυτό το ΟΧΙ ήταν το ΟΧΙ του Μεσολογγίου, το ΟΧΙ του Σολωμού.

Σε μας είναι το ΟΧΙ του στρατηγού Ντε Γκωλ, και το δικό μας. Ο κόσμος δεν ξέχασε ότι οι πρώτοι που το πρόφεραν ήταν η Αντιγόνη και ο Προμηθέας.

Όταν οι νεκροί της πρόσφατης ελληνικής Αντίστασης έπεφταν στο έδαφος όπου επρόκειτο να περάσουν την πρώτη νύχτα του θανάτου τους, έπεφταν σ’ ένα χώμα που είχε γεννήσει την πιο ευγενική και την πιο παλιά ανθρώπινη πρόκληση, κάτω από τα άστρα που μας κοιτάζουν απόψε, τα άστρα που ξενύχτησαν τους νεκρούς της Σαλαμίνας.

Μάθαμε την ίδια αλήθεια μέσα από το ίδιο αίμα που χύθηκε για την ίδια υπόθεση, την εποχή που Έλληνες και ελεύθεροι Γάλλοι πολεμούσαν πλάι πλάι στη μάχη της Αιγύπτου, την εποχή που οι άνδρες μου στο αντάρτικο έκαναν με τα μαντίλια τους ελληνικές σημαιούλες για να τιμήσουν τις νίκες σας, την εποχή που στα χωριά των βουνών σας χτυπούσαν τις καμπάνες για την απελευθέρωση του Παρισιού.

Ανάμεσα σε όλες τις αξίες του πνεύματος, οι πιο γόνιμες είναι εκείνες που γεννιούνται από την επικοινωνία και το θάρρος.

Είναι γραμμένο σε κάθε πέτρα της Ακρόπολης. «Ω ξειν’ αγγελειν Λακεδαιμονιοις οτι τηδε κειμεθα τοις κεινων ρημασι πειθομενοι…»

Φώτα της αποψινής νύχτας, πηγαίνετε να πείτε στον κόσμο ότι οι Θερμοπύλες καλούν τη Σαλαμίνα και τελειώνουν στην Ακρόπολη — με την προϋπόθεση ότι δεν τις ξεχνούμε!

Και είθε ο κόσμος να μην ξεχάσει, κάτω από τα Παναθήναια, την επιβλητική πομπή των αλλοτινών και των πρόσφατων νεκρών, που φυλάνε αγέρωχα σκοπιά και υψώνουν προς εμάς το σιωπηρό τους μήνυμα, ενωμένο, για πρώτη φορά, με την παλιά μαγική ωδή της Ανατολής: «Και αν αυτή η νύχτα είναι της μοίρας — ευλογημένη να είναι, ώσπου να φανεί η αυγή!»

* Ο πρώτος υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας , André Malraux , με αφορμή την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, πραγματοποίησε τη περίφημη ομιλία του προς τιμήν της Ελλάδας, εξ ονόματος της γαλλικής κυβέρνησης

Αθήνα, 28 Μαίου 1959

Μετάφραση Βάσω Μέντζου

Υπεύθυνος για την αντιγραφή από την ιστοσελίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου

Κώστας Ροδινός

19 σχόλια:

Ἅ λ ς είπε...

σήμερα που είπαμε ένα ωραίοτατο ναι τι θα έλεγε άραγε;
αχ Ελλάδα!

Ο Αλχημιστης είπε...

Θα ελεγε μαλλον αυτο που ηδη εχει πει: "Και αυτή την ώρα όπου η Ελλάδα αναζητεί τη μοίρα της και την αλήθεια της, σε σας, περισσότερο από μένα, εναπόκειται να το δώσετε στον κόσμο."

Αναζηταμε την μοιρα μας ετσι δεν ειναι? Υ.Γ. Πολυ αυπνια βλεπω αποψε...Ουφ!

V είπε...

ναι, πολύ αϋπνία απόψε...
Ο λόγος, γεννά σκέψεις και λόγο και δράση! και έχουμε ανάγκη από τον ορθό λόγο!!!

Υ.Γ. Γνωρίζω ότι θα είναι κόπος αλλά...αν έγραφες τις αναρτήσεις σου και στα γαλλικά? Ούτως ή άλλως είσαι μια ελληνική φωνή στην Γαλλία...

καλό ξημέρωμα !

Χλόη είπε...

«Και αν αυτή η νύχτα είναι της μοίρας — ευλογημένη να είναι, ώσπου να φανεί η αυγή!»

θα φανεί

καλημέρα

Silena είπε...

Μπράβο Αλχημιστή για τούτη την ανάρτηση, καταπληκτική

για τα γεγονότα δεν θα μιλήσω
η πίκρα που με κυριεύει δεν μπορεί να ειπωθεί

καλή σου μέρα

Lalena είπε...

Πολύ ξεχωριστή η ανάρτηση σου μακάρι να την έβλεπαν και πολλοί περισσότεροι από όσοι ήδη την είδαν και θα τη δουν.
Πρώτα η ανθρώπινη και έπειτα η ελληνική συνείδηση μπορουν να μιλήσουν σήμερα. Πρέπει να μιλήσουν.

Την καλημέρα μου

.... είπε...

Υπέροχη ανάρτηση.Η Ελλάδα,ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο,που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του .λαού,τη θάλασσα και το φως του ήλιου..

Aerlyn0204 είπε...

Σιγουρα πολυ φιλελληνας ο Marlaux ε? :)

Μονο που οι Γαλλοι την εχουν την παιδεια ακομα και τον πολιτισμο.Ενω οι Ελληνες ειναι καταλοιπα του τουρκικου πολιτισμου και μιας απιστευτης γυφτιας και βρωμιας...Και αυτο φαινεται απο τους μονιμως μουτζουρωμενους τοιχους μας (με σπρευ ή αφισες),τους βρωμικους δρομους μας απο σκουπιδια ως χλεπες,τα μαραζωμενα λουλουδακια πλαι στο δρομο,την απιστευτη μανια να καιμε και να καταστρεφουμε καθε τοσο οτι ανηκει σε αλλους...Ημουν πεπεισμενη γι'αυτο αλλα οταν ταξιδεψα στο Παρισι γεμισα οργη για το ποσο βλαχοι και γυφτοι ειμαστε σαν λαος.Ο λαος της προχειροτητας και της τσαπατσουλιας...Ο λαος που κοιταει την παρτη του και στ'αρχ@#@# του για τον διπλα αρκει που βολευτηκε αυτος ετσι.
Οχι δεν ντρεπομαι που ειμαι απο την Ελλαδα.Ντρεπομαι που ολοι αυτοι που κανουν τα παραπανω ειναι απο την Ελλαδα...Γιατι δεν ειναι ολοι ετσι.Υπαρχουν και οι εξαιρεσεις οπως σε καθε κανονα...

Αυτα!! Ουφ! Ξεσπασα και ηρεμησα!!!

Τα φιλια μου καλε μου! Καλημερα!!

Ξύλινος Ιππότης είπε...

Πράγματι δίνουν θάρρος
τα λόγια αυτά...
...
Πάντως σκέψου αυτό που είπε
η V, να γράφεις τις αναρτήσεις σου,
και στα γαλλικά!
Τώρα που η δύναμη του λόγου,
χρειάζεται όσο ποτέ άλλοτε,
ο καθένας μας,
ας προσπαθήσει να "ταξιδέψει"
τη γνώση...
από στόμα σε στόμα αν χρειαστεί!
(δεν ξέρω, αλλά όσοι γράφουμε, πιστεύω,
ότι είναι χρέος μας αυτό...)
...
Μια όμορφη μέρα εύχομαι!

ασωτος γιος είπε...

μόλις έριξα μια βιαστική ματια στο μπλογκ και θαρρώ θα γινω μεγάλος σου φαν
κάτσε να ρίξω μια πιο ουστιαστικη ματια, χάρηκα που σε βρήκα φιλε

Ο Αλχημιστης είπε...

@ V

Καλη μου V δυστυχως δεν ξερω καλα Γαλλικα για να μεταφραζω τα κειμενα του αναρτω. Ομως παρολα αυτα κατι θα βρω για να βαλω και εγω το χερακι μου στην ολη προσπαθεια που γινεται!

Τα φιλια μου!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ Χλοη

Ετσι ειναι Χλοη μου. Στο χερι μας ειναι να φανει η αυγη και αυτη την φορα δεν θα κανουμε λαθος: θα φανει!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ Silena

Ειναι συγκλονιστικο κειμενο οντως Σιλενα μου. Χρειαζομαστε, σε τετοιες εποχες κρισης, να παιρνουμε δυναμη απο τα λογια μεγαλων αντρων, που δεν ελεγαν μονο λογια αλλα εκαναν και πραξεις.

Να μου εισαι καλα!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ Lalena

Lalena μου οπως τα λες. Πρωτα ως ανθρωποι και μετα ως ελληνες. Σε αυτη την χωρα η ανθρωπια αν και φυτοζωει ποτε δεν χανεται. Θα την βρουμε την ακρη μας αν το θελουμε πραγματικα. Τα φιλια μου!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ ...

"Η Ελλάδα,ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο,που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του .λαού,τη θάλασσα και το φως του ήλιου.."

Τωρα σε αυτο το σχολιο τι να απαντησω? Με συγκινησες και τα ειπες ολα. Με απολοτητα.

Την καλησπερα μου!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ Aerlyn0204

(ξερεις σε ποσα ποστ σε εχω γραψει Aerlyn 2004? χαχα!)

Ετσι οπως τα λες ειναι και ελπιζω μετα τα προσφατα γεγονοτα να συνελθουμε και να βρουμε τις πραγματικες αξιες που γεννησε αυτος ο τοπος...Την καλησπερα μου και τα πολλα φιλια μου!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ Ξυλινος Ιπποτης


Θα κανω οτι μπορω και εγω Ξυλινε! Να εισαι σιγουρος για αυτο!

Να εισαι καλα φιλε μου!

Ο Αλχημιστης είπε...

@ ασωτος γιος

Νομιζω τα ειχαμε ξαναπει σε μια πιο παλια μου αναρτηση για τον Μαρκησιο ντε Σαντ!

Παρολα αυτα ξανα-ματα-καλως ηρθες! :)

.... είπε...

http://www.youtube.com/watch?v=amKHYTo6OYc