Κυριακή, 31 Οκτωβρίου 2010

Το ζειν επικινδυνως




Διαβαζα στο βιβλιο του γνωστου βιολογου Richard Dawkins "ο εφημεριος του διαβολου" την εξης κουβεντα, η οποια αποτελει και την εννοια με την οποια βλεπει ο φιλοσοφος Νιτσε την ευτυχια στην ζωη.

"Το μυστικο για μια ευτυχισμενη ζωη ειναι το να ζεις επικινδυνα. Η χαρουμενη ζωη ειναι μια ζωη γεματη δραση! Δεν ειναι η βαρετη στατικη κατασταση που ονομαζουμε ευτυχια. Γεματη απο την φλογα του ενθουσιασμου, αναρχικη, επαναστατικη, ενεργητικη, δαιμονικη, Διονυσιακη,γεματη μεχρι το χειλος απο την συγκλονιστικη αναγκη για δημιουργια-τετοια ειναι η ζωη του ανθρωπου που ρισκαρει την ασφαλεια και την ευτυχια του για την αναπτυξη και την ευτυχια!"

Τρίτη, 19 Οκτωβρίου 2010

Φευ και τα λοιπα και τα λοιπα!

Καλησπερα για αλλη μια φορα λοιπον! Επανηλθα λοιπον στους κανονικους ρυθμους και οπως θα ειδατε στην προηγουμενη αναρτηση απαντησα σε ολα τα σχολια οπως υποσχεθηκα! :) Κρυωσε ο καιρος, στην Πατρα βρεχει εδω και μια βδομαδα, σχεδον καθε μερα και επιτελους αρχιζει και χειμωνιαζει! Τι καλυτερο λοιπον απο το να καθεσαι στον υπολογιστεις και να γραφεις παρεα με μια ζεστη κουπα καφε ενω εξω βρεχει! The simple things in life που ελεγε και ο George σε μια διαφημιση!

Μιζερια στο πανεπιστημιο και μαυρη μαυριλα! Τελικα δεν ξερω με ποσα ευρω προυπολογισμο λειτουργουν τα πανεπιστημια! Ενας θεος ξερει γιατι στο ονομα της διαφανειας αριθμους δεν μαθαινει ποτε κανεις! Μονο χαρακτηρισμους ακουει: μικρο το κονδυλιο για την ερευνα κοκ. Αλλα αριθμους δεν βλεπει πουθενα. Μηπως περιμενουν οι κατοικουντες την Ιερουσαλημ να ζητανε τα πεπεραγμενα απο την οικονομικη υπηρεσια του εκαστοτε πανεπιστημιου?

Εν τελει ποσα λεφτα δαπανα το ελληνικο κρατος για την ερευνα στα ανωτατα ιδρυματα της χωρας? Ψιλα γραμματα θα μου πειτε. Ποιος νοιαζεται? Μηπως ξερουν οι ελληνες πολιτες που και πως πανε τα χρηματα απο τους φορους τους στην ερευνα? Αγνοουν, πληρωνουν και αυτο αρκει!

Τελοσπαντων ας τα αφησω αυτα, δεν εχουν και πολυ νοημα να αναρωτιεσαι "και αν γινοταν αυτο τοτε τι?" οταν εχει να αντιμετωπισει μια πραγματικοτητα που δημιουργηθηκε επι σειρα ετων με απιστευτη μεθοδικοτητα και μερακι.

Ελαβα καποια θεματα για μεταδιδακτορικη ερευνα στο εξωτερικο. Τι πραγμα? Προγραμμα? Μεθοδος? Τι ειναι αυτα? Υπαρχει σε αυτην γη ερευνητικη ομαδα που εχει προγραμμα, μεθοδο και αποσκοπει να πραγματοποιησει κατι? Σοβαρα? Χανω απο τα ποδια μου το εδαφος! Πως, που γιατι? Γιατι και αυτοι οι κουτοφραγκοι δεν χρησιμοποιουν την δικη μας μεθοδο ερευνας "παμε, ξεκιναμε και βλεπουμε...Οτι μας ξημερωσει βρε αδερφε στο κατω κατω! Ο,τι αποτελεσματα βγαλουμε".

Φοβερα πραγματα αγαπητοι αναγνωστες! Ειδα το φως και θαμπωθηκα (sic!). Μηπως ειμαι αδικος? Μηπως οπως λενε πολλοι πρυτανεις η ερευνα στην ελλαδα, σε σχεση με τα υλικα μεσα που διαθετει, ειναι σχετικα υψηλου επιπεδου? Μηπως τα θελω ολα δικα μου? Βρε μπας και ειμαι αντιδραστικο και παραλογο στοιχειο που τα ισοπεδωνει ολα? Μπορει αγαπητοι αναγνωστες να ειμαι ολα αυτα. Για ενα πραγμα νομιζω πως εχω δικιο: οταν αλλα σου λενε στην αρχη της ερευνας και αλλα μετα, οταν σου ταζουν χρηματικη υποστηριξη και δεν στην δινουν στο τελος, και οχι μονο αυτο, αλλα δεν θεωρουν καν ηθικη τους υποχρεωση να στο θιξουν αυτο το θεμα, οτι δηλαδη τελικα αυτα που σου εταξαν δεν εγινε και να σου εξηγησουν τους λογους που δεν εγινε, αλλα το αποσιωπουν ε τοτε κατι παει στραβα! Και ευτυχως δεν το επαθα εγω αυτο που αναφερω. Ηξερα οτι δεν προκειται να παρω φραγκο. Αλλα σε αλλους υποψηφιους διδακτορες με τους οποιους εχω συζητησει εχει συμβει!

Οποτε μπορει να ειμαι αδικος με την αξιολογηση της ερευνας και ειναι ευπροσδεκτες οι αντιθετες αποψεις. Αλλα υπαρχει μια κριση αξιων στο ελληνικο πανεπιστημιο ειδικα οσα αφορουν την καθηγητικη ελιτ η οποια ξηλωνει και ραβει στο "δωρεαν δημοσιο πανεπιστημιο". Οχι μονο εχουν την αυθαδεια και την επαρση να να νομιζουν οτι ειναι οι καλυτεροι στον τομεα τους (αυτα τα λενε στους φοιτητες. Οταν αποκτησεις καποιες γνωσεις καταλαβαινεις ποσο "λιγοι" ειναι στον επιστημονικο τους τομεα) αλλα θεωρουν επισης οτι προσφερουν και κοινωνικο εργο θεαρεστο οταν εχουν τους υποψηφιους διδακτορες σαν τα σκυλια να ζητιανευουν για οικονομικη στηριξη στην ερευνα τους).

Αυτα για αποψε. Τεχνοκρατικο το post μου αλλα αυτα με απασχολουσαν αυτο τον καιρο. Θα επανελθω με αλλα θεματα! Να περνατε καλα! Και καλα κουραγια!

Πέμπτη, 7 Οκτωβρίου 2010

Ποσο μισανθρωποι και εσωστρεφεις θα γινουμε?

Τελευταια ακουω και διαβαζω διαφορα σχολια που πραγματικα αξιζει να πεταχτουν στα σκουπιδια, οχι επειδη εκφερουν μια αποψη αλλα πραγματικα επειδη με το μισος που βγαζουν αποτελουν ντροπη για τον ανθρωπο του 21ου αιωνα. Δεν μπορω να καταλαβω τι κλινικη ασθενεια μπορει να εχουν ανθρωποι που λενε με ευκολια "ριξτε τους αλλοδαπους στην θαλασσα, σκοτωστε τους κοκ" αλλα πραγματικα νομιζω οτι καθε λογικα σκεπτομενος ανθρωπος θα συμφωνουσε μαζι μου οτι εχουν καποια κλινικη διαταραχη.

Δεν μπορω με καμια δυναμη να αντιληφθω πως γινεται ενας ανθρωπος μιας μεσης μορφωσης να κανει χαρακτηρισμους που αφορουν ενα ολοκληρο εθνος, εναν ολοκληρο λαο. Πως, που, γιατι? Με ποιο επιχειρημα γινεται η αναγωγη: "100 εγκληματιες αλβανοι αρα ολοι οι αλβανοι εγκληματιες?" Πως στο καλο φτανουν σε τοσο εμφανως παραλογες γενικευσεις, σε τοσο καταφορα λαθος διαπιστωσεις? Απιστευτη ελλειψη μετρου, προοπτικης και αντιληψης. Τι να περιμενεις απο ανθρωπους που κανουν τετοιες σκεψεις? Προοδο της δημοκρατιας? Αυτοι δεν μπορουν να ξεχωρισουν την μερα απο την νυχτα, το ουσιωδες απο το ανουσιο, το ειδικο απο το γενικο. Το μονο που μπορουν να κανουν ειναι να υπηρετησουν την κοινωνικη τους ταξη: το λουμπεν προλεταριατο.

Πως ειναι δυνατον να λες οτι αυτος ο ανθρωπος αξιζει να ζησει επειδη ειναι ταδε εθνικοτητας ενω ο αλλος να πεθανει σαν σκυλι που ειναι? Με τι κριτηρια το κανουν? Ποιος τους εδωσε το δικαιωμα να αποφασιζουν για την ζωη και τον θανατο? Και επισης πως μια κοινωνια που θελει να λεγαται δημοκρατικη μπορει να εκτρεφει τετοιες ιδεες? Χαρακτηριστικο της δημοκρατιας ειναι η ανοχη, ανοχη στις ιδεες, στην κουλτουρα, στον τροπο ζωης. Οπως ειναι και η προστασια των δικαιωματων στην ζωη. Αυτα ολα τα ανεδειξε περιλαμπρα η ευρωπαικη αναγεννηση.

Αλλα κυριοι και κυριες ας ειμαστε για μια φορα στην ζωη μας ειλικρινεις. Ο ρατσισμος, η εσωστρεφεια παρουσιαζονταν τακτικα σε ολες τις περιοδους της ιστοριας. Ειδικα σε περιοδους οικονομικης κρισης και κρισης αξιων. Στην Ελλαδα του σημερα, που τιποτα δεν εχει μεινει ορθιο, που οι ανθρωποι σηκωσαν ενα σωρο ειδωλα και τωρα τα βλεπουν να γκρεμιζονται ενα ενα ειναι φυσικο να μην ξερουν τι να κανουν. Σε συνθηκες οξυνσης ο πληθυσμος με χαμηλο μορφωτικο επιπεδο και μη οικουμενικη αντιληψη των πραγματων εχει τετοιες τασεις, να κλεινεται στον εαυτο του, να νομιζει ακομα και τον γειτονα εχθρο κοκ. Η εσωστρεφεια επισης τονωνεται και απο την εκαστοτε εξουσια που θελει να διοχετευσει την οργη του κοσμου προς αυτην σε αλλες κατευθυνσεις, συνηθως λιγοτερα επικινδυνες.

Η ισοτητα των ανθρωπων ειναι μια ιδεα που κατακτηθηκε με πολυ πονο, αγωνα και αιμα. Και επειδη ειναι γνωστη δεν σημαινει οτι δεν πρεπει να γινεται συνειδητα κτημα καθε γενιας. Καθε γενια πρεπει να την ξανακατακτα. Κυριοι, δεν ειναι θεμα ιδεολογιας το να μην εισαι ρατσιστης. Δεν ειναι θεμα αν εισαι αριστερος η δεξιος. Ειναι βασικο κομματι του πολιτισμου μας, το να αναγνωριζουμε οτι ειμαστε ιδιοι ανεξαρτητως φυλης η χρωματος. Ποσοι ανθρωποι θα πρεπει να θυσιαστουν ακομα στον βωμο του μισους, της ρατσιστικης διαθεσης, του μη σεβασμου των ανθρωπινων δικαιωματων? Ποσα παιδια θα σκοτωθουν απο βομβες, ποσα σπιτια θα διαλυθουν? Ποσα ματια θα δακρυσουν ακομα ωστε να προβαλλουμε τις τασεις μεγαλομανιας μας?

Η γη εχει δει πολλους αλληλοσκοτωμους νομιζω. Δεν περιμενω απο καμια κυβερνηση να λυσει το μεταναστευτικο οταν πρωτα δεν λυσει το θεμελιωδες ζητημα: "γιατι κανουμε πολεμους". Γιατι οσο γινονται πολεμοι, τοσο θα αυξανεται και η μεταναστευση. Νομιζω οτι το θεμα της μεταναστευσης θα συνεχιστει με γοργοτερους ρυθμους τα ερχομενα χρονια. Και δεν νομιζω να ειναι κανεις τοσο αφελης ωστε να περιμενει απο την πολιτεια να αντιμετωπισει το προβλημα εφοσον μεν ολοι καταδικαζουν τους πολεμους αλλα ολοι ειναι ετοιμοι να σκοτωσουν για πολιτικους η ιδεολογικους λογους...

Η σιχαμαρα μου δεν περιγραφεται. Μονο λυπαμαι αυτους τους ανθρωπους, δεν τους κραταω κακια. Απλα δεν μπορουν να κατανοησουν και ισως καποια μερα μπορεσουν να καταλαβουν υπερ ποιου φριχτου πραγματος μαχονται. Προς το παρον θα μεινουν στα σκοταδια που τους προσφερει το αδυναμο μυαλο τους.


"Διαιρει και βασιλευε". Κατι ηξεραν αυτοι που ηθελαν παντα να εχουν τρυφερα τετ α τετ με την εξουσια.

Υ.Γ Αφορμη για αυτο το κειμενο σταθηκαν τα εμετικα σχολια που παρουσιαστηκαν σε ενα blog το οποιο μονο απο τακτ δεν αποκαλυπτω.

Δευτέρα, 4 Οκτωβρίου 2010

Η ακροπολη μεσα απο τα ματια του André Malraux

Ισως τελικα η παραμονη μου στην Αθηνα για μια βδομαδα να ηταν πιο γοητευτικη απο την βδομαδα που περασα στην Γαλλια με θεα τον Ατλαντικο. Αυτο που σκεφτομαι κατι τετοιες στιγμες ειναι οτι οπου και να πας παντα ο τοπος που μεγαλωσες και θυμασαι ειναι ο πιο γοητευτικος απο ολους...

Ισως επειδη συνοδευαι απο παιδικες αναμνησεις, ενα παιδικο, τραγικο η ανεκπληρωτο ερωτα? Ενα παθος χωρις αυριο? Στην παρουσα φαση ειδα φιλους που ειχα καιρο να δω και πραγματικα μου ειχαν λειψει. Δεν ειναι πανεμορφο να συναντας ανθρωπους που εχεις καιρο να δεις απο κοντα και οταν τους συναντας να ειναι σαν να μην αλλαξε τιποτα? Σαν να εισα μαζι τους καθε μερα. Το απολαμβανω αυτο το στοιχειο της πραγματικης φιλιας, οτι ο χρονος ειναι σχετικος και δεν μπορει να καμψει τα συναισθηματα που νιωθεις για τον αλλον.

Θα επρεπε καπως να μπορω να εκφρασω μια αοριστη αισθηση ευφοριας που ενιωσα οταν διαβασα το μικρο βιβλιαρακι "..ειπαν για την ακροπολη" που προμηθευτικα απο το νεο μουσειο της ακροπολης. Ειναι ενα μικρο, κοκκινο βιβλιο που περιεχει συντομες αναφορες στην ακροπολη της αθηνας παρμενες απο κειμενα ελληνων και ξενων (κυριως γαλλων) διανοουμενων οταν επισκεφτηκαν τον ιερο βραχο. Ριγη μου προκαλεσε το παρακατω κειμενο που περιεχεται στην συλλογη και αποτελει την ομιλια του πρωτου υπουργου πολιτισμου της Γαλλιας, André Malraux, προς τιμην της Ελλαδας με αφορμη της πρωτη φωταγωγηση της ακροπολης των αθηνων. (σημειωση: επειδη δεν εχω το βιβλιαρακι μαζι μου το κειμενο παρθηκε απο την σελιδα http://www.antinews.gr/?p=38675). Το κειμενο ειναι συγκλονιστικο, και σας προτεινω να το διαβασετε παρολο το μεγεθος του.


«Παιδεία και θάρρος».*

“Για άλλη μια φορά, η ελληνική νύχτα μας αποκαλύπτει τους αστερισμούς που κοιτούσε ο φρουρός του Άργους καθώς περίμενε το σήμα για την πτώση της Τροίας, ο Σοφοκλής όταν έγραφε την Αντιγόνη — και ο Περικλής όταν σιγούσαν τα εργοτάξια του Παρθενώνα…

Για πρώτη φορά όμως ξεπροβάλλει μπροστά μας, μέσα από τούτη τη χιλιόχρονη νύχτα, το σύμβολο της Δύσης. Σε λίγο όλα αυτά θα είναι καθημερινό θέαμα, ενώ η νύχτα αυτή δεν θα ξανάρθει ποτέ. Μπροστά στο πνεύμα σου που αποσπάστηκε από τη νύχτα της γης, χαιρέτισε, λαέ της Αθήνας, την άσβεστη φωνή που υψώθηκε εδώ κι από τότε στοιχειώνει τη μνήμη των ανθρώπων:

«Όλα τα πράγματα είναι προορισμένα να παρακμάσουν, μακάρι όμως να μπορούσατε να πείτε για μας, μελλοντικοί αιώνες, ότι φτιάξαμε την πιο ξακουστή και την πιο ευτυχισμένη πόλη του κόσμου…»

Αυτή η έκκληση του Περικλή θα ήταν ακατανόητη στη μεθυσμένη από αιωνιότητα Ανατολή που απειλούσε την Ελλάδα. Και στη Σπάρτη ακόμα, κανείς δεν είχε, ως τότε, απευθυνθεί στο μέλλον. Πολλοί αιώνες την άκουσαν, αλλά απόψε τα λόγια του θα ακουστούν από την Αμερική ως την Ιαπωνία. Ο πρώτος παγκόσμιος πολιτισμός άρχισε.

Μέσω αυτού του πολιτισμού και προς δόξαν του φωταγωγείται η Ακρόπολη, η οποία καλείται να απαντήσει σε ερωτήματα που κανείς άλλος πολιτισμός δεν έθεσε.

Το πνεύμα της Ελλάδας εμφανίστηκε αρκετές φορές στον κόσμο, δεν ήταν όμως πάντοτε το ίδιο. Ήταν λαμπρό στην Αναγέννηση, πόσο μάλλον που η Αναγέννηση πολύ λίγο γνώριζε την Ασία· είναι λαμπρό και συνταρακτικό σήμερα, που γνωρίζουμε την Ασία. Σε λίγο καιρό, θεάματα όπως αυτό θα ζωντανέψουν τα μνημεία της Αιγύπτου και της Ινδίας, θα δώσουν φωνή στα φαντάσματα όλων των στοιχειωμένων τόπων.

Η Ακρόπολη όμως είναι ο μοναδικός τόπος του κόσμου που κατοικείται ταυτόχρονα από το πνεύμα και από το θάρρος.

Απέναντι στην αρχαία Ανατολή, ξέρουμε σήμερα ότι η Ελλάδα δημιούργησε έναν τύπο ανθρώπου που δεν είχε υπάρξει ποτέ ως τότε.

Η δόξα του Περικλή —του ανθρώπου αλλά και του μύθου που συνδέεται με το όνομά του— είναι ότι υπήρξε ο μεγαλύτερος υπηρέτης της πόλης και ταυτόχρονα φιλόσοφος και καλλιτέχνης· ο Αισχύλος και ο Σοφοκλής δεν θα μας συγκινούσαν με τον ίδιο τρόπο αν δεν ξέραμε ότι ήταν πολεμιστές.

Για τον κόσμο η Ελλάδα είναι πάντα η σκεπτόμενη Αθηνά που ακουμπάει στο δόρυ της. Και ποτέ πριν από αυτήν η τέχνη δεν είχε συνενώσει το δόρυ με τη σκέψη.

Δεν θα πάψουμε ποτέ να το διακηρύσσουμε: ό,τι σημαίνει για μας η τόσο συγκεχυμένη λέξη παιδεία —το σύνολο των έργων της τέχνης και του πνεύματος— η Ελλάδα το μετέτρεψε, προς δόξαν της, σε μείζον μέσον διαπαιδαγώγησης του ανθρώπου.

Είναι ο πρώτος πολιτισμός χωρίς ιερό βιβλίο, όπου η λέξη ευφυΐα σήμαινε να θέτεις ερωτήματα. Ερωτήματα που έμελλε να γεννήσουν την κατάκτηση του κόσμου από το πνεύμα, της μοίρας από την τραγωδία, του θείου από την τέχνη και τον άνθρωπο.

Σε λίγο, η αρχαία Ελλάδα θα σας πει:

«Αναζήτησα την αλήθεια και βρήκα τη δικαιοσύνη και την ελευθερία.

Επινόησα την ανεξαρτησία της τέχνης και του πνεύματος.

Αναβίβασα τον άνθρωπο και τον έθεσα αντιμέτωπο με τους θεούς του, τον άνθρωπο που είχε σκύψει το κεφάλι παντού εδώ και τέσσερις χιλιετίες.

Και την ίδια στιγμή τον έβαλα να αναμετρηθεί με τον δυνάστη».

Είναι μια γλώσσα απλή αλλά αθάνατη που την ακούμε ακόμα. Αυτή η γλώσσα ξεχάστηκε για πολλούς αιώνες και απειλήθηκε κάθε φορά που την ξανάβρισκαν οι άνθρωποι.

Ίσως ποτέ να μην ήταν πιο αναγκαία.

Το μείζον πολιτικό πρόβλημα της εποχής μας είναι να συμφιλιώσουμε την κοινωνική δικαιοσύνη με την ελευθερία· το μείζον πνευματικό πρόβλημα, να κάνουμε τα μεγάλα έργα προσιτά σε όσο γίνεται μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων.

Και ο σημερινός πολιτισμός, όπως εκείνος της αρχαίας Ελλάδας, είναι ένας πολιτισμός που θέτει ερωτήματα. Δεν βρήκε όμως ακόμα τον υποδειγματικό τύπο ανθρώπου, έστω εφήμερο ή ιδεατό, και χωρίς αυτόν κανένας πολιτισμός δεν παίρνει σαφή μορφή.

Οι αμφιταλαντευόμενοι κολοσσοί που κυριαρχούν στον κόσμο μας φαίνονται πως μόλις υποψιάζονται ότι ο σπουδαιότερος στόχος ενός μεγάλου πολιτισμού δεν είναι μόνο η δύναμη, αλλά και μια ξεκάθαρη συνείδηση του τι περιμένει ο πολιτισμός από τον άνθρωπο, η ανίκητη ψυχή της Αθήνας που, έστω και υποταγμένη, καταδίωκε τον Αλέξανδρο στις ερήμους της Ασίας: «Πόσος μόχθος, Αθηναίοι, για να αξίζουμε τον έπαινό σας!»

Ο σημερινός άνθρωπος ανήκει σε όλους εκείνους που θα προσπαθήσουν μαζί να τον δημιουργήσουν· το πνεύμα δεν γνωρίζει μικρά έθνη, γνωρίζει μόνο αδελφά έθνη.

Η Ελλάδα, όπως και η Γαλλία, δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλη για όλους τους ανθρώπους, και μια κρυφή Ελλάδα υπάρχει στην καρδιά όλων των ανθρώπων της Δύσης. Παλιά έθνη του πνεύματος, το θέμα δεν είναι να επαναπαυθούμε στο παρελθόν μας, αλλά να επινοήσουμε το μέλλον που το παρελθόν απαιτεί από μας.

Στο κατώφλι της εποχής του ατόμου, για μια ακόμα φορά, ο άνθρωπος χρειάζεται να διαπαιδαγωγηθεί από το πνεύμα.

Και ολόκληρη η νεολαία της Δύσης χρειάζεται να θυμάται πως, όταν συνέβη αυτό για πρώτη φορά, ο άνθρωπος έθεσε στην υπηρεσία του πνεύματος τα δόρατα που αναχαίτισαν τον Ξέρξη.

Στους εκπροσώπους της γαλλικής νεολαίας που με ρώτησαν ποιο θα μπορούσε να είναι το σύνθημά της, απάντησα: «Παιδεία και θάρρος». Εύχομαι αυτό το σύνθημα, που το δανείστηκα απ’ τους Έλληνες, να γίνει κοινό για τους δύο λαούς μας.

Και αυτή την ώρα όπου η Ελλάδα αναζητεί τη μοίρα της και την αλήθεια της, σε σας, περισσότερο από μένα, εναπόκειται να το δώσετε στον κόσμο.

Γιατί η παιδεία δεν κληρονομείται, κατακτάται. Και κατακτάται με πολλούς τρόπους, που ο καθένας τους ταιριάζει σε όσους τον επινόησαν.

Από δω και πέρα στους λαούς θα απευθύνεται η γλώσσα της Ελλάδας. Αυτή την εβδομάδα την εικόνα της Ακρόπολης θα τη δουν περισσότεροι θεατές από όσους την είδαν μέσα σε δύο χιλιάδες χρόνια. Αυτά τα εκατομμύρια ανθρώπων δεν θα ακούσουν τη γλώσσα που άκουγαν οι αρχιερείς της Ρώμης ή οι άρχοντες των Βερσαλλιών· και ίσως να μην την ακούσουν καθόλου, εκτός και αν ο ελληνικός λαός αναγνωρίσει σ’ αυτήν τη βαθύτερη συνέχειά του — αν οι μεγάλες νεκρές πόλεις αντηχήσουν από τη φωνή του ζωντανού έθνους.

Μιλώ για το ζωντανό ελληνικό έθνος, για τον λαό στον οποίο απευθύνεται η ακρόπολη πριν απευθυνθεί σε όλους τους άλλους, που αφιερώνει όμως στο μέλλον του όλες τις ενσαρκώσεις του πνεύματός της που φώτισαν διαδοχικά τη Δύση: τον προμηθεϊκό κόσμο των Δελφών και τον ολύμπιο κόσμο της Αθήνας, τον χριστιανικό κόσμο του Βυζαντίου — τέλος, μέσα σε τόσα χρόνια φανατισμού, τον μοναδικό φανατισμό της ελευθερίας.

Ο λαός ωστόσο «που αγαπάει τη ζωή ακόμα κι όταν γίνεται οδύνη», είναι ταυτόχρονα εκείνος που έψαλλε στην Αγία Σοφιά κι εκείνος που άκουγε με δέος την κραυγή του Οιδίποδα στους πρόποδες αυτού του λόφου, κραυγή που επρόκειτο να διαπεράσει τους αιώνες.

Λαός της ελευθερίας, είναι εκείνος για τον οποίο η αντίσταση είναι παράδοση αιώνων, εκείνος του οποίου η νεώτερη ιστορία είναι ένας ανεξάντλητος αγώνας για την Ανεξαρτησία — ο μόνος λαός που γιορτάζει την επέτειο του ΟΧΙ. Αυτό το ΟΧΙ ήταν το ΟΧΙ του Μεσολογγίου, το ΟΧΙ του Σολωμού.

Σε μας είναι το ΟΧΙ του στρατηγού Ντε Γκωλ, και το δικό μας. Ο κόσμος δεν ξέχασε ότι οι πρώτοι που το πρόφεραν ήταν η Αντιγόνη και ο Προμηθέας.

Όταν οι νεκροί της πρόσφατης ελληνικής Αντίστασης έπεφταν στο έδαφος όπου επρόκειτο να περάσουν την πρώτη νύχτα του θανάτου τους, έπεφταν σ’ ένα χώμα που είχε γεννήσει την πιο ευγενική και την πιο παλιά ανθρώπινη πρόκληση, κάτω από τα άστρα που μας κοιτάζουν απόψε, τα άστρα που ξενύχτησαν τους νεκρούς της Σαλαμίνας.

Μάθαμε την ίδια αλήθεια μέσα από το ίδιο αίμα που χύθηκε για την ίδια υπόθεση, την εποχή που Έλληνες και ελεύθεροι Γάλλοι πολεμούσαν πλάι πλάι στη μάχη της Αιγύπτου, την εποχή που οι άνδρες μου στο αντάρτικο έκαναν με τα μαντίλια τους ελληνικές σημαιούλες για να τιμήσουν τις νίκες σας, την εποχή που στα χωριά των βουνών σας χτυπούσαν τις καμπάνες για την απελευθέρωση του Παρισιού.

Ανάμεσα σε όλες τις αξίες του πνεύματος, οι πιο γόνιμες είναι εκείνες που γεννιούνται από την επικοινωνία και το θάρρος.

Είναι γραμμένο σε κάθε πέτρα της Ακρόπολης. «Ω ξειν’ αγγελειν Λακεδαιμονιοις οτι τηδε κειμεθα τοις κεινων ρημασι πειθομενοι…»

Φώτα της αποψινής νύχτας, πηγαίνετε να πείτε στον κόσμο ότι οι Θερμοπύλες καλούν τη Σαλαμίνα και τελειώνουν στην Ακρόπολη — με την προϋπόθεση ότι δεν τις ξεχνούμε!

Και είθε ο κόσμος να μην ξεχάσει, κάτω από τα Παναθήναια, την επιβλητική πομπή των αλλοτινών και των πρόσφατων νεκρών, που φυλάνε αγέρωχα σκοπιά και υψώνουν προς εμάς το σιωπηρό τους μήνυμα, ενωμένο, για πρώτη φορά, με την παλιά μαγική ωδή της Ανατολής: «Και αν αυτή η νύχτα είναι της μοίρας — ευλογημένη να είναι, ώσπου να φανεί η αυγή!»

* Ο πρώτος υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας , André Malraux , με αφορμή την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, πραγματοποίησε τη περίφημη ομιλία του προς τιμήν της Ελλάδας, εξ ονόματος της γαλλικής κυβέρνησης

Αθήνα, 28 Μαίου 1959

Μετάφραση Βάσω Μέντζου

Υπεύθυνος για την αντιγραφή από την ιστοσελίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου

Κώστας Ροδινός